Bodrum’un Su Altındaki Gizli Ormanları İlk Kez Haritalandı

Bodrum kıyılarının altında uzanan ve Akdeniz’in en önemli ekolojik zenginliklerinden biri kabul edilen Posidonia oceanica deniz çayırları, gerçekleştirilen kapsamlı sonar çalışmasıyla ilk kez bu kadar ayrıntılı şekilde haritalandı. Ekomiras Derneği tarafından yürütülen araştırma, Bodrum Yarımadası ve Gökova Körfezi’nin derin deniz ekosistemlerine ışık tuttu.

Bodrum’un Su Altındaki Gizli Ormanları İlk Kez Haritalandı
Bodrum’un Su Altındaki Gizli Ormanları İlk Kez Haritalandı

25 Mayıs – 6 Haziran 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışmalarda, araştırma gemisi Gatemarine III ile yarımadanın dört bir yanındaki kıyılar, adalar ve koylar sistematik olarak tarandı. Toplanan veriler, Bodrum’un su altındaki yaşam ağını ve deniz tabanının yapısını ilk kez yüksek çözünürlükte ortaya koydu.

Kos Adası’na Kadar Kesintisiz Deniz Çayırı

Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, Akyarlar ile Kos Adası arasında uzanan geniş Posidonia çayırı oldu. Yapılan ölçümlerde deniz çayırlarının yaklaşık 40 metre derinliğe kadar kesintisiz şekilde yayıldığı tespit edildi.

Bilim insanlarına göre bu durum, bölgedeki su kalitesinin yüksek seviyede olduğunu ve ekolojik dengenin büyük ölçüde korunduğunu gösteriyor. Meteor Koyu ve Çatal Adalar çevresinde de yoğun ve sağlıklı deniz çayırı alanları kayıt altına alındı. Uzmanlar, bu bölgeyi Bodrum’un en önemli “mavi karbon” depolama alanlarından biri olarak değerlendiriyor.

Deniz Tabanının Üç Boyutlu Portresi Çıkarıldı

Sonar sistemleri yalnızca deniz çayırlarını değil, Bodrum’un su altı topoğrafyasını da gözler önüne serdi. Büyük Kiremit Adası çevresinde 10 metreden 80 metreye kadar inen dik yamaçlar belirlenirken, Çatal Ada ve Yıldız Adası çevresinde de dikkat çekici eğimli yapılar tespit edildi.

Orak Adası, Alakışla Bükü ve Çökertme hattında ise deniz derinliklerinin 29 ile 45 metre arasında değiştiği kaydedildi. Elde edilen haritaların ilerleyen süreçte DONIA navigasyon sistemine aktarılmasıyla denizciler hassas habitatları anlık olarak görebilecek ve demirleme noktalarını buna göre planlayabilecek.

Kuzey Bodrum’da Alarm Veren Gerileme

Araştırma sonuçları, Bodrum’un bazı bölgelerinde ciddi çevresel baskıların etkilerini de ortaya koydu. Özellikle kuzey kıyılarında geçmiş yıllardaki balık çiftlikleri faaliyetleri, kıyı yapılaşmaları ve dolgu çalışmaları nedeniyle deniz çayırlarında önemli kayıplar yaşandığı belirlendi.

Bazı alanlarda geçmişte yaklaşık 35 metre derinliğe kadar ulaşan Posidonia çayırlarının bugün yalnızca 15 metre seviyelerine kadar gerilediği görüldü. Uzmanlar, bunun yalnızca habitat kaybı değil, aynı zamanda karbon depolama kapasitesinin azalması, kıyıların doğal korunmasının zayıflaması ve balıkların üreme alanlarının daralması anlamına geldiğini vurguluyor.

Çapa İzleri Sonar Görüntülerine Yansıdı

Ortakent açıklarında yapılan incelemelerde büyük teknelerin bıraktığı çapaların deniz çayırları üzerinde oluşturduğu kalıcı hasarlar açık şekilde görüntülendi. Sonar kayıtlarında yıllarca iyileşemeyen koridorlar ve tahribat izleri dikkat çekti.

Aynı bölgede bilim dünyası açısından önem taşıyan özgün Posidonia oluşumları da kayıt altına alındı.

Bazı Koylarda Deniz Çayırları Yok Olma Noktasında

Araştırma kapsamında Türkbükü, Gündoğan, Yalıkavak, Küdür, Cennet Koyu, Torba ve Güvercinlik bölgelerinde deniz çayırlarının ciddi ölçüde azaldığı görüldü. Bazı alanlarda kirlilik ve yoğun demirleme faaliyetleri nedeniyle çayırların neredeyse tamamen ortadan kalktığı belirtildi.

Güney kıyılarındaki Gümüşlük, Meteor Koyu, Akyarlar, Aspat, Bitez, Ortakent, Gümbet ve Karaada çevresinde ise çapa hasarları ve bazı bölgelerde trol faaliyetlerinin izlerine rastlandı.

Gökova’da Deniz Ekolojisi ve Tarih Bir Arada

Çalışmaların son bölümünde araştırma ekibi Gökova Körfezi’ne yöneldi. Kisebükü Koyu’nda gerçekleştirilen detaylı taramalarda hem deniz çayırları hem de su altındaki arkeolojik kalıntılar aynı anda haritalandı.

Araştırmacılar, bölgenin doğal yaşam, kültürel miras ve deniz turizmini bir arada barındırması nedeniyle özel koruma gerektiren stratejik alanlardan biri olduğunu ifade etti.

“Koruyabilmek İçin Önce Bilmek Gerekir”

Ekomiras Derneği Kurucusu ve deniz biyoloğu Dr. Mert Gökalp, elde edilen verilerin gelecekteki koruma çalışmalarına yön vereceğini belirterek, “Akyarlar ile Kos arasındaki sağlıklı Posidonia havzasının belgelenmesi son derece önemli. Ancak Kuzey Bodrum’da gözlemlediğimiz gerileme insan baskısının boyutunu açıkça ortaya koyuyor. Bu veriler yalnızca bilimsel bir kayıt değil, gelecekteki deniz koruma alanları ve çevresel planlamalar için de önemli bir rehber olacak” dedi.

Hedef: Bodrum’dan Gökova’ya Uzanan Deniz Koruma Ağı

Araştırmadan elde edilen veriler doğrultusunda hassas deniz çayırı alanları için çapalama yasak bölgelerinin belirlenmesi, çevre dostu şamandıra sistemlerinin kurulması ve yeni deniz koruma alanlarının oluşturulması planlanıyor.

Ekomiras Derneği, Bodrum Yarımadası’ndan başlayarak Gökova Körfezi ve mavi yolculuk rotalarını kapsayan geniş ölçekli bir deniz koruma ağı oluşturmayı hedefliyor. Yapılan çalışma, Fransız deniz araştırma kuruluşu Andromède Océanologie ve Gatemarine iş birliğinde gerçekleştirildi.