Muğla’nın Bodrum ilçesinde koruma altındaki kum zambaklarının bulunduğu alan içler acısı hale geldi. Bodrum’da yalnızca bir noktada bulunan ve özel olarak korumaya alınan yaklaşık 5 metrekarelik alandaki kum zambakları kururken, çevresi çöplerle doldu. Zambakları korumak için konulan demirlerin ise çürüdüğü görüldü.
BODRUM’UN BEYAZ ÇİÇEKLERİ YOK OLDU
Bodrum’un Akyarlara Mahallesi Ali Hoca Burnu sahilinde kıyı kumullarının en nadide bitkilerinden olan kum zambaklarının (Pancratium maritimum) bulunduğu koruma alanı kaderine terk edildi.
Bir dönem beyaz çiçekleriyle Bodrum sahillerinin doğal güzelliklerinden biri olan kum zambaklarının bulunduğu yaklaşık 5 metrekarelik alan, bugün adeta çöplüğe dönüştü.
Koruma amacıyla çevresine yerleştirilen demirlerin büyük bölümünün çürüdüğü, alanın içerisinde ve çevresinde ise çeşitli atıkların bulunduğu görüldü.
En acısı ise koruma altına alınan alandaki kum zambaklarının kurumuş olması.
KORUMA ALTINDA AMA KORUYAN YOK!
Nesli tehlike altında bulunan kum zambağı, Türkiye’nin doğal kıyı bitki örtüsünün önemli türlerinden biri olarak kabul ediliyor. Kıyı kumullarında yetişen bitki; yapılaşma, yoğun insan kullanımı, araç trafiği, kumulların bozulması ve bilinçsiz müdahaleler nedeniyle ciddi tehdit altında.
EKODOSD'un çalışmalarında da kum zambaklarının doğal yaşam alanlarının yapılaşma ve insan baskısı nedeniyle giderek azaldığı, özellikle kumsallardaki kontrolsüz kullanım ve çevre kirliliğinin tür üzerinde ciddi baskı oluşturduğu belirtiliyor.
Bodrum’daki manzara ise “koruma alanı var ama koruma yok” dedirtiyor.
BİR ÇİÇEĞİN CEZASI 699 BİN 245 LİRA!
Kum zambağını koparmak, sökmek veya doğal yaşam alanına zarar vermek artık yalnızca doğaya karşı işlenmiş bir suç olarak değil, ağır idari yaptırımla da karşılık buluyor.
2026 yılı itibarıyla koruma altındaki kum zambağını koparanlara uygulanabilecek idari para cezası 699 bin 245 liraya kadar ulaşıyor.
Yani sahilde birkaç saniyelik bir hevesle koparılan bir kum zambağının bedeli neredeyse 700 bin lira.
Ancak Bodrum’daki asıl sorun, birilerinin zambağı koparmasından da öte görünüyor.
Korumaya alınmış bir alanın çöplüğe dönüşmesi ve bitkilerin kuruması, koruma çalışmalarının nasıl sahipsiz bırakıldığını gözler önüne seriyor.
KUŞADASI’NDA TEK KUM ZAMBAĞINA ÖRNEK KORUMA
Bodrum’daki görüntünün aksine, Aydın’ın Kuşadası ilçesinde yıllar sonra ortaya çıkan tek bir kum zambağı doğaseverlerin büyük ilgisini çekti.
Güzelçamlı Gölkent Sitesi önündeki kumsalda tespit edilen kum zambağı, Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) tarafından çevresi çitlerle çevrilerek koruma altına alındı.
EKODOSD, Kuşadası sahillerinde 1980’li ve 1990’lı yıllarda yoğun olarak görülen kum zambaklarının, kıyıdaki yapılaşma ve insan baskısıyla büyük ölçüde kaybolduğuna dikkat çekiyor.
Dernek, tek bir kum zambağının bile yeniden ortaya çıkmasını “umut verici” bir gelişme olarak değerlendiriyor.
BİRİ KORUYOR, BİRİ SEYREDİYOR!
Kuşadası’nda tek bir kum zambağı için çevre örgütleri seferber olurken, Bodrum’da koruma altına alınmış birkaç metrekarelik alanın çöpler içinde bırakılması çevre duyarlılığı açısından düşündürücü.
Kum zambağı sadece bir çiçek değil.
Onun yaşadığı kumul, aynı zamanda kıyı ekosisteminin bir parçası.
Bir kum zambağının yok olması, yalnızca beyaz bir çiçeğin kaybolması anlamına gelmiyor.
Kumsalın doğal dokusunun da biraz daha yok olması anlamına geliyor.
BODRUMLU DOĞASEVERLER TEDİRGİN
Bodrum’da şimdi sorulan soru ise şu:
Koruma altına alınan bu alanı kim koruyacak?
Çürüyen demirler yenilenecek mi?
Çöpler temizlenecek mi?
Ve en önemlisi…
Bodrum’un tek noktadaki kum zambakları yeniden yaşatılabilecek mi?