Muğla’da Yangın Sonrası Restorasyon: NATURA'dan yaban hayatına önemli destek

NATURA Derneği, Borusan desteğiyle Muğla'da mega yangınlar sonrası yaban hayatını ve yerel halkın dayanıklılığını odağa alan bütüncül bir restorasyon modeli sunuyor.

Monday, Kasımember 16, 2026 - 12:37
0
Muğla’da Yangın Sonrası Restorasyon: NATURA'dan yaban hayatına önemli destek
Muğla’da Yangın Sonrası Restorasyon: NATURA'dan yaban hayatına önemli destek

Muğla’nın Kavaklıdere ilçesi, son yıllarda Akdeniz havzasında yaşanan yıkıcı mega yangınların ardından ekolojik ve toplumsal bir dönüşüm sürecine sahne oluyor. Borusan Sürdürülebilir Fayda Programı (BSFP) desteğiyle NATURA Doğa ve Kültür Koruma Derneği tarafından hayata geçirilen “Mega Yangınlar Sonrası Yaban Hayatı ve Topluluk Dayanıklılığı Programı”, sadece ağaçlandırmaya odaklanan geleneksel yöntemlerin ötesine geçerek, ekosistemi ve yerel geçim kaynaklarını bir bütün olarak ele alıyor. Bu yenilikçi model, Impact Hub İstanbul iş birliğiyle yürütülen programın 4. döneminde, 66 ilden gelen 538 başvuru arasından seçilerek desteklenmeye hak kazandı.

Karakulak ve Vaşak: Ekosistemin Sessiz Göstergeleri

Projenin en dikkat çekici bilimsel yönlerinden biri, yükselti geçişlerinde bir arada yaşayan iki nadir yaban kedisi türünü izlemesidir. Muğla-Kavaklıdere hattında, alt kotlardaki kızılçam (Pinus brutia) ormanları ile üst kotlardaki karaçam (Pinus nigra) ormanlarının kesiştiği noktada karakulak ve vaşak yaşam alanları örtüşüyor. Bilimsel literatürde simpatri olarak tanımlanan bu durum, bölgenin biyoçeşitlilik açısından ne denli kritik bir öneme sahip olduğunu kanıtlıyor. Proje kapsamında kullanılan fotokapanlar, bu türlerin yangın sonrası habitat değişimlerini ve parçalanmış alanlar arasındaki bağlantıları nasıl kullandığını takip etmek için temel gösterge işlevi görüyor.

Saha gözlemleri, iki yaban kedisinin yangın sonrasında da aynı peyzajda varlıklarını sürdürdüğünü gösteriyor. NATURA Derneği Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Yasin İlemin, yanan bir alanın sadece ağaçlardan ibaret olmadığını; toprağı, bitkileri, omurgasızları ve yırtıcılarıyla yaşayan bir bütün olduğunu vurguluyor. İlemin’e göre, mega yangınlar yangınla evrimleşmiş Akdeniz ekosistemlerinin doğal yenilenmesini zorlaştırabiliyor, bu nedenle hangi alanın ne tür bir müdahaleye ihtiyacı olduğunun bilimsel verilerle belirlenmesi gerekiyor.

50 Yıllık Gelecek Senaryoları ve Bilimsel Modelleme

Restorasyon çalışmaları, yalnızca bugünü değil, önümüzdeki yarım asrı planlayan gelişmiş analiz yöntemlerine dayanıyor. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve çoklu tür yayılış modellemeleri kullanılarak; iklim değişikliği, arazi kullanımı ve ormancılık senaryoları bir araya getiriliyor. Yapılan analizler, gelecek 50 yılda bölgedeki karaçam alanlarının daralabileceğini, buna karşın kızılçam alanlarının genişleyebileceğini öngörüyor. Bu veriler, vaşak gibi türlerin yerel bazda hayatta kalma risklerini belirlemek ve doğru alanlarda aktif restorasyon ya da doğal yenilenme kararları almak için hayati önem taşıyor.

Topluluk Dayanıklılığı ve Yerel Ekonomi

Ekolojik restorasyonun başarısı, bölgede yaşayan insanların sürece katılımı ve ekonomik refahıyla doğrudan ilişkilidir. NATURA’nın modeli; arıcılık, hayvancılık ve orman köylülerinin geleneksel geçim kaynaklarını restorasyon planlarının merkezine koyuyor. Topluluk dayanıklılığı kavramı, yangından etkilenen insanların yaşadıkları yeri terk etmek zorunda kalmadan, doğadan kopmadan değişen koşullara uyum sağlayabilmesini hedefliyor. NATURA Yönetim Kurulu Başkanı Özlem Parlar Ürker, koruma kararlarının masa başında değil, o coğrafyada yaşayan insanların sesine kulak verilerek alınması gerektiğini belirtiyor.

Borusan Desteği ile Güçlenen Entegre Koruma Modeli

Borusan Sürdürülebilir Fayda Programı kapsamında sağlanan 600.000 TL’lik hibenin yanı sıra mentorluk, kapasite geliştirme ve iletişim destekleriyle güçlenen proje, karar vericilere rehberlik edecek entegre bir koruma modeli sunuyor. Bu model, orman ürünleri üretiminin yanı sıra yaban hayatı koridorlarını, arıcılık faaliyetlerini ve silvopastoralizm (orman ve hayvancılığın birlikte yönetimi) yaklaşımlarını eş zamanlı olarak planlıyor. Sonuç olarak, Muğla’da küllerin arasından filizlenen bu yeni yaşam modeli, iklim değişikliğine uyumlu ve ekolojik temelli bir restorasyonun mümkün olduğunu tüm Türkiye’ye gösteriyor.

Editör

Editörümüz haberlerin doğru, tarafsız ve hızlı bir şekilde okuyuculara ulaştırılmasını sağlamak amacıyla büyük bir titizlikle çalışır. Editörlük kariyerinde edindiği deneyimler ve uzmanlık alanları, anterhaber.com'a değer katmaktadır. Hem yerel hem de ulusal düzeydeki gelişmeleri yakından takip eden Editör Kullanıcısı, derinlemesine analizler ve kapsamlı haber dosyalarıyla okuyuculara en doğru bilgiyi sunmayı hedefler.

Yorumlar (0)

User