Bodrum’da HABAŞ’ta 18 işçinin ölümüne büyük tepki: “Sorumlular hesap vermeli, iş cinayetleri durdurulmalı”

Emek ve Demokrasi Güçleri adına basın açıklamasını Hakkı Elbeyi okudu. Eylem sırasında alandaki kalabalık tarafından "Kaza değil bu bir cinayet!", "Çalışırken ölmek istemiyoruz!", "Sermayeye değil emeğe bütçe!", "İşçilerin birliği sermayeyi yenecek!" ve "Kurtuluş yok tek başına ya hep beraber ya hiçbirimiz!" yazılı dövizler taşınarak sloganlar atıldı.

Hakkı Elbeyi tarafından okunan açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"9 Kasım 2026'da İzmir Aliağa'daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nın çelikhane bölümünde meydana gelen patlamada 18 işçi hayatını kaybetti, 14 işçi yaralandı. Hayatını kaybeden işçilerin ailelerine, arkadaşlarına ve tüm emekçilere başsağlığı, yaralı işçilere acil şifa diliyoruz. Bu ölümler bir kaza ya da kader değil, öngörülebilir ve önlenebilir bir iş cinayetidir. Adalet Bakan Yardımcısının açıkladığı ön bilirkişi raporuna göre, ark ocağı çanağı taşınırken vinç yolu kirişi kolon mesnetlerinden ve bağlantılarından ayrılarak şarj vinci ve çanakla birlikte düştü. Yaklaşık 1.800 işçinin çalıştığı bir fabrikada, çanağı taşıyan vincin ve vinç yolu kirişlerinin bakımının ve periyodik denetiminin yapılıp yapılmadığı, yanıtlanması gereken ilk sorudur."

"Bu ölümlere 'kaza' değil 'iş cinayeti' diyoruz, çünkü 'kaza' sözcüğü ölümü kimsenin önleyemeyeceği bir talihsizlik gibi gösterir. Oysa riskin bilindiği, önlemin alınabileceği hâlde alınmadığı yerde yaşanan ölümün bir sorumlusu vardır. Bu ölümler, can güvenliğini kâr ve üretim hızının gerisine iten çalışma düzeninin sonucudur. Bu düzen patlamadan sonra da değişmedi: İSİG Meclisi'nin ve işçilerin aktardığına göre, arkadaşlarının ölümünden bir gün sonra işçiler fabrikaya çağrıldı, telefon kullanmaları yasaklandı, üretim ve sevkiyat sürdü."

"HABAŞ'ta ölüm ilk kez yaşanmıyor. Evrensel'in derlediği kayıtlara göre bu patlamayla birlikte HABAŞ'ta son on yılda yaşamını yitiren işçi sayısı en az 29'a çıktı. Daha dört gün önce, 5 Kasım'da taşeron firmada çalışan 20 yaşındaki Eyüp Eğinli bir iş makinesinin lastiğinin patlamasıyla, 21 Ekim'de ise yine bir taşeron işçi, 55 yaşındaki Hakan Doğan, yüksekten düşerek yaşamını yitirdi. Şirketin kendi 2025 sürdürülebilirlik raporuna göre tesislerdeki iş kazası sayısı bir yılda 147'den 229'a, yüzde 56 arttı. Tehlike biliniyordu: Adalet Bakan Yardımcısı da fabrikada daha önceki işçi ölümlerine dair ihbarlar ve önceki kazalarla ilgili iki ayrı soruşturma bulunduğunu açıkladı."

"Şirket yöneticilerinin, 2017'de Kocaeli'de bir işçinin öldüğü başka bir iş cinayeti nedeniyle bu yıl Mayıs ayında hapis ve meslekten men cezası aldığı, buna rağmen yönetim kurulunda görev yapmayı sürdürdüğü basına yansıdı. Cezasızlık ve üretimin her şeyin önüne konması, yeni ölümlerin yolunu açıyor."

"Soruşturmada, aralarında HABAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Rüştü Başaran, fabrika müdürü, çelikhane müdürü, vinç mekanik bakım mühendisi ve periyodik kontrol mühendisinin de bulunduğu 11 kişi hakkında gözaltı kararı verildi; Başaran patlamadan yaklaşık 30 saat sonra İstanbul'daki evinde gözaltına alındı. Bu adım göstermelik bir yargılamayla sonuçlanmamalıdır. Sorumluluk, kararı ve kârı elinde tutan yönetimden başlar. Bu ölümlerin hesabı işverenden ve işyerini denetlemekle yükümlü kamu otoritelerinden sorulmalıdır. Oysa HABAŞ'taki katliamın araştırılması için TBMM'ye verilen önergeler AKP ve MHP oylarıyla reddedildi. Ölümlerin üzerine gitmekten kaçınan bu tutum, cezasızlık düzeninin ta kendisidir."

"İSİG Meclisi verilerine göre 2025'te Türkiye'de en az 2.105 işçi, 2026'nın ilk on ayında ise en az 1.930 işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi; yalnızca Ekim ayında en az 193 işçi evine dönemedi. Her gün ortalama altı işçinin evine dönemediği bir ülkede HABAŞ, istisna değil, bu düzenin en ağır sonuçlarından biridir."

"HABAŞ'ta yaşananlar İlimiz için uzak bir haber değildir. Kentimizde Yeniköy, Kemerköy ve Yatağan termik santrallerinde, kömür ve mermer ocaklarında, inşaatlarda, tersanelerde ve otellerde binlerce işçi benzer risklerle, çoğu zaman taşeron ve sendikasız çalışıyor. Alınmayan her önlem, İlimiz için de yeni bir felaketin habercisidir."

"Emek ve Demokrasi Güçleri olarak taleplerimiz açıktır:

"İşçiler ekmek parası için girdikleri işyerinden tabutla çıkmamalıdır. HABAŞ'ta hayatını kaybeden işçilerin davasının takipçisi olacağımızı, iş cinayetlerine karşı mücadeleyi işyerlerinde ve kent meydanlarında büyüteceğimizi kamuoyuna saygıyla duyururuz. HABAŞ’ın hesabını soracağız!"