GÖÇMEN KUŞLAR İÇİN GÜVENLİ GÖKYÜZÜ VE KESİNTİSİZ ENERJİ

GÖÇMEN KUŞLAR İÇİN GÜVENLİ GÖKYÜZÜ VE KESİNTİSİZ ENERJİ

Çarşamba Söyleşilerinin bu haftaki konuğu olan Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş, kuşların enerji altyapısıyla etkileşimini ve Aydın’daki son leylek sayımı verilerini paylaştı. Aydın genelinde 447 yuvada 894 ak leylek tespit edildiğini açıklayan Onmuş, hem yaban hayatını korumak hem de enerji kesintilerini önlemek amacıyla risk haritaları oluşturduklarını belirtti.

Bilim danışmanı üyemiz, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş, Çarşamba Söyleşileri kapsamında “Hayat İçin Enerji: Göçmen Kuşlar İçin Yaşam” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. Doğa koruma ve enerji dağıtım güvenliğini bir arada ele alan projeye dair önemli verilerin paylaşıldığı etkinlikte, bölgedeki leylek popülasyonunun son durumu da masaya yatırıldı.

HEM DOĞA KORUMA HEM DE ENERJİ GÜVENLİĞİ HEDEFLENİYOR

İzmir, Manisa, Aydın, Denizli ve Muğla’yı kapsayan ADM ve GDZ hizmet bölgelerinde yürütülen çalışmaları anlatan Doç. Dr. Ortaç Onmuş, projenin temel amacının göçmen kuşlar için güvenli göç, beslenme ve yuvalama koşulları oluştururken enerji hatlarındaki arıza ve kesintileri azaltmak olduğunu vurguladı.

Kuşların elektrik hatlarına çarparak veya akıma kapılarak hayatını kaybettiğini hatırlatan Onmuş, direkler üzerine kurulan yuvaların da yangınlara, ekipman hasarlarına ve enerji kesintilerine yol açtığını belirterek sorunun yaban hayatı ile enerji altyapısını doğrudan etkilediğine dikkat çekti.

RİSKLİ NOKTALAR HARİTALANIYOR

2022 yılından 17 Nisan 2025’e kadar toplam 4.995 olay kaydı tutulduğunu ve bunların 4.700’ünün kuşlarla ilişkili olduğunu aktaran Onmuş, ayrıca 2.233 tehlikeli durum bildirimi yapıldığını kaydetti. Vatandaş bildirimlerine dayanan kayıtları standartlaştırarak saha gözlemleriyle birleştirdiklerini ifade eden Onmuş, şu bilgileri verdi:

“Kuşların hareketlerini, yuvalama ve sulak alanlarını, göç koridorlarını ve riskli elektrik altyapısını haritalıyoruz. Ödemiş, Milas, Çivril ve Sarıçay’daki pilot alanlarda kayıtları doğruluyor; leylek yuvalarını, direkleri ve hatları yıl boyunca izleyerek riskli noktaları belirliyoruz. Riskin türüne göre güvenli direk ve yuva tasarımları, yuva platformları, tehlikeli ekipmanların yalıtılması ve yüksek riskli hatların iyileştirilmesi gibi önlemleri devreye alıyoruz. Uzun vadede ise Türkiye geneline yayılabilecek bilime dayalı bir karar destek sistemi kurmayı hedefliyoruz.”

Sunumun sonunda katılımcıların sorularını yanıtlayan Doç. Dr. Ortaç Onmuş’a, ADM-GDZ Elektrik Kurumsal İletişim Kıdemli Uzmanı Baran Ölekli tarafından teşekkür belgesi takdim edildi.

AYDIN’DA 447 YUVADA 894 AK LEYLEK TESPİT EDİLDİ

Bölgedeki güncel saha verilerine de değinilen toplantıda, Aydın’da 2026 yılında gerçekleştirilen leylek sayımlarının sonuçları paylaşıldı. Buna göre 17 ilçeye bağlı 104 köy ve kırsal alanda yapılan incelemelerde 447 yuvada toplam 894 ak leylek (Ciconia ciconia) kayıt altına alındı. Üreme dönemindeki yavrularla birlikte bu rakamın çok daha büyük bir popülasyona işaret ettiği vurgulandı.

YAŞAM ALANLARININ BÜTÜNCÜL KORUNMASI ŞART

Leyleklerin bölgeyi tercih etmesinde sulak alanlar, tarım arazileri ve çayırların kritik rol oynadığına işaret edilerek yalnızca yuvaların değil, tüm beslenme ve yaşam alanlarının bütüncül bir yaklaşımla korunması gerektiği belirtildi. Kamu kurumları, özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının ortak hareket etmesinin önemine değinilen değerlendirmede, leyleklerin korunmasının aynı zamanda sulak alanların, kırsal ekosistemlerin ve biyolojik çeşitliliğin korunması anlamına geldiği ifade edildi.