Leylek sayımları bitti, bölgeyi çok sevdiler

Aydın ve ilçelerinde leyleklerin korunması ve barınması için çalışmalar yapan Eko Sistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) Aydın’ın 17 ilçesi ve 104 köyünde leylek sayımlarını tamamladı.

Dernek başkanı Bahattin Sürücü şu açıklamayı yaptı.

Geçmiş yıllarda 16 ilçede görülen leylekler, bu yıl Kuşadası’na da gelen bir çiftle birlikte ilk kez Aydın’ın tüm ilçelerinde kayıt altına alınmış oldu.

Bir yandan yumurtadan çıkan yavrularını büyütmeye başlayan leylekler, diğer yandan hala kuluçkaya yatarak yeni yaşamların dünyaya gelmesini bekliyor. Elektrik direklerinin, bacaların ve cami kubbelerinin üzerinde yükselen yuvalarda, doğanın sessiz mucizesi yaşanıyor.

Gerçekleştirdiğimiz sayımlar sonucunda Aydın genelinde 447 yuvada 894 adet Ak Leylek (Ciconia ciconia)tespit edildi. 2 adet de Kara Leylek (Ciconia nigra) yuvası tespit edilmiştir. Geçtiğimiz yıl düşüş gösteren Ak Leylek popülasyonunda, bu yıl 76 bireylik artış gözlemlendi. Bu artış sevindirici olsa da bazı bölgelerde yaşanan ciddi kayıplar dikkat çekici boyutlara ulaştı.

Geçen yıl en fazla leyleğin görüldüğü Kuyucak’ın Yamalak köyünün yerini, bu yıl 82 leylekle Azizabat köyü aldı. Kuyucak, Bozdoğan, Nazilli, Köşk, Yenipazar, İncirliova, Koçarlı ve Söke kırsalı leyleklerin en yoğun yuvalama alanları olarak öne çıktı.

Almanya’daki NABU biyologlarından Hans-Jürgen Stork tarafından 1969 yılında Germencik’e bağlı Ovakaraağaç’ta yapılan araştırmalarda 50’nin üzerinde yuva tespit edildiği biliniyor. Aynı bölgede Hans-Jürgen Stork ile birlikte 2013 yılında yaptığımız çalışmada 18 yuva belirlenmişti. Bu yıl ise yuva sayısının yalnızca 4’e düşmesi, kırsal ekosistemlerde bazı bölgelerde yaşanan değişimin ne kadar hızlı ilerlediğini açıkça ortaya koyuyor.

Bu düşüşlerin nedenlerinin ortaya çıkarılması amacıyla bilim insanlarıyla birlikte yeni araştırmalar yapılması için girişimlerde bulunacağız.

Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Ortaç Onmuş ve ekibiyle birlikte leylek halkalama çalışmalarının sürdürülmesi için yeni bir çalışma başlatılacak.

Yuvalarda genellikle 3-5 yavru görülürken, kuluçka sürecinin tamamlanmasıyla birlikte yavru sayılarının daha da artması bekleniyor. Ancak yuvalarda görülen plastik, ip, kumaş ve benzeri insan kaynaklı atıklar yavrular için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Bu maddeler yavruların sakatlanmasına ve ölümlerine neden olabiliyor.

İçinden elektrik telleri geçen ve ciddi tehdit oluşturan yuvalara demir platform takılarak leyleklerin güvenliği sağlandı.

Leylekler; sulak alanlardan, tarım arazilerinden taşıdıkları kurbağa, balık, yılan ve çeşitli canlılarla yavrularını beslerken, çekirge ve danaburnu gibi tarımsal zararlıları tüketmeleri nedeniyle doğal yaşamın olduğu kadar tarımın da önemli destekçileri arasında yer alıyor.

Bugünlerde yuvalarda büyüyen her yavru, aslında kırsal yaşamın, sulak alanların ve biyolojik çeşitliliğin geleceğini temsil ediyor. Leyleklerin gökyüzünden eksildiği bir coğrafyada, doğanın sesi de giderek azalacaktır.

Yavruların büyüme aşamasında olduğu bugünlerde, çocuklu ailelerin leyleklerin bulunduğu köylere giderek çocuklarını doğayla buluşturması büyük önem taşıyor. Çocukların leyleklerin besin arayışlarını ve yavrularını nasıl büyüttüklerini gözlemlemeleri, doğayı tanımaları açısından unutulmaz bir deneyim olacak, doğayı tanıyan çocuklar, gelecekte onu koruyan bireylere dönüşecektir.