İSTANKÖY VE RODOS  TÜRKLERİNİN KURTULUŞ SAVAŞI’NDAKİ GİZLİ MÜCADELESİ

Rodos, İstanköy ve Onikiada Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği tarafından düzenlenen “Rodos ve İstanköy Türklüğünde İz Bırakanlar” konferans dizisinin ikinci etkinliği, 8 Ekim 2026’da İzmir’in Karşıyaka ilçesindeki Sancar Maruflu Sivil Toplum Yerleşkesi’nde gerçekleştirildi.

Prof. Dr. Cihan Özgün’ün konuşmacı olduğu “Rodos ve İstanköy’de Türk Kurtuluş Savaşı’na Katkı Veren Kahramanlardan: Dr. Mustafa Şevket Bey (Bengisu)” başlıklı konferansta, Ege adalarında yaşayan Türklerin Millî Mücadele’ye katkıları ele alındı.

1919’DA CEMİYET KURDULAR

Konferansta aktarılan bilgilere göre, Rodos Türklerinin Millî Mücadele’ye desteğinin örgütlenmesinde, 1919 yılında kurulan Rodos ve İstanköy Müdafaa-i Hukuk-ı İslamiye Cemiyeti önemli rol oynadı.

İtalyan yönetimi altındaki adalarda yaşayan Türkler, yalnızca maddi yardım sağlamakla kalmadı; Ankara Hükümeti için silah ve mühimmat temin edilmesi ve bunların Anadolu kıyılarına ulaştırılması faaliyetlerinde de görev aldı.

Mustafa Kemal Paşa tarafından görevlendirildiği belirtilen Dr. Mustafa Şevket Bey (Bengisu), bu sevkiyatların yürütülmesinde önemli sorumluluk üstlendi.

KÜÇÜK TEKNELERLE GİZLİ SİLAH SEVKİYATI

Dönemin siyasi koşulları ve adalardaki sıkı denetimler, silah ve mühimmat sevkiyatını son derece tehlikeli hâle getiriyordu. İtalyan makamlarının yanı sıra Müttefiklerin ve Yunanistan’ın denetimi altında gerçekleştirilen faaliyetlerde, yakalanma riskini azaltmak için büyük gizlilik içinde hareket ediliyordu.

Adalı Türklerin anılarında yer alan bilgilere göre, sevkiyatlarda yeterli donanıma sahip olmayan gemilerin yanı sıra kürekli, yelkenli ve motorlu küçük teknelerden yararlanılıyordu. Bazı durumlarda teknelerin motorları çalıştırılmıyor, uygun rüzgâr beklenerek kıyılara sessizce ulaşılmaya çalışılıyordu.

Ahmet Pamuk, Süleyman Ağa ve Şükrü (Saraçoğlu) Bey’in de silah sevkiyatlarında etkin görev aldığı belirtildi.

DR. MUSTAFA ŞEVKET BEY’İN TORUNUNA ŞÜKRAN BELGESİ

Konferansın sonunda Prof. Dr. Mustafa Kaymakçı, sunumu gerçekleştiren Prof. Dr. Cihan Özgün’e teşekkür belgesi verdi. Millî Mücadele döneminde önemli görev üstlendiği belirtilen Dr. Mustafa Şevket Bey’in torunu Sedef Tuncağ’a da ailesinin tarihî rolünün yaşatılması dolayısıyla şükran belgesi takdim edildi.

Etkinlikte ayrıca Prof. Dr. Mustafa Kaymakçı ve Prof. Dr. Cihan Özgün’ün birlikte kaleme aldığı, Türkçe ve İngilizce yayımlanan Rodos ve İstanköy Türkleri: Türk Kurtuluş Savaşı’na Katkıları ve Güncel Sorunları adlı kitap imzaya açıldı. Konuklara Rodos ve İstanköy Türklerinin geleneksel mutfağından pilav ve zerde ikram edildi.

EGE’NİN ÖTEKİ YAKASINDAN ANADOLU’YA DESTEK

İzmir’deki konferans, Rodos ve İstanköy Türklerinin Millî Mücadele döneminde üstlendiği sorumlulukları yeniden gündeme taşıdı. Adalarda yaşayan Türklerin, ağır siyasi koşullara ve güvenlik risklerine rağmen Anadolu’daki bağımsızlık mücadelesine destek vermesi, tarihî hafızanın gelecek kuşaklara aktarılması açısından önem taşıyor.

(Batı Trakya Birlik Gazetesi)