MİLAS’IN 700 YILLIK TARİHİ MİRASI BEÇİN KALESİ RESTORE EDİLİYOR

MUĞLA’nın Milas ilçesindeki Beçin Kalesi ve Orta Çağ Kenti’nde tarihî mirası korumaya yönelik çalışmalar sürüyor. Menteşe Beyliği’nin önemli merkezlerinden biri olan ve 2012 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunan Beçin’de, geçmişin izlerini gelecek kuşaklara aktarmak amacıyla restorasyon, konservasyon ve çevre düzenleme çalışmaları yürütülüyor.

Muğla Valiliği tarafından yapılan açıklamada, Valilik Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının (YİKOB) desteğiyle sürdürülen çalışmalar kapsamında şehir surları ile 1 No’lu Anonim Türbe ve Haziresi’nin onarımının tamamlandığı, Kızılhan’daki restorasyonun ise devam ettiği bildirildi.

MENTEŞE BEYLİĞİ’NİN BAŞKENTİYDİ

Beçin, Batı Anadolu Türk tarihinin ve geleneksel Türk şehir mimarisinin önemli örneklerinden biri olarak kabul ediliyor. Milas Ovası’na hâkim bir plato üzerinde kurulan kent, 13. yüzyılın sonlarına doğru Menteşeoğulları Beyliği’nin hâkimiyetine girdi ve beyliğin önemli yönetim merkezlerinden biri, bir dönem de başkenti oldu.

Özellikle Menteşe Beyi Ahmet Gazi döneminde gelişen Beçin, Türk-İslam mimarisinin erken dönem örneklerini günümüze taşıyor. Kentte iç kale, şehir surları, medreseler, camiler, hamamlar, türbeler, hanlar ve farklı dönemlere ait yerleşim kalıntıları bulunuyor.

Beçin’in tarihî önemi yalnızca Menteşe Beyliği ile sınırlı değil. Kentte Kalkolitik, Helenistik, Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ilişkin izler de bulunuyor. Bu özelliğiyle Beçin, farklı uygarlıkların ve kültürlerin izlerini aynı coğrafyada buluşturan önemli bir arkeolojik alan niteliği taşıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı’nda yer alan bilgilere göre Beçin Orta Çağ Kenti, 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alındı.

ŞEHİR SURLARI VE TÜRBE RESTORE EDİLDİ

Muğla Valiliğinin açıklamasına göre restorasyon çalışmalarının önemli bölümlerinden biri, Menteşe Beyliği dönemine ait şehir surları ve iç kale girişinin karşısındaki mezarlık alanında yer alan 1 No’lu Anonim Türbe oldu.

Türbe ve haziresindeki onarım çalışmaları tamamlanarak yapı koruma altına alındı. Bu çalışmalarla tarihî dokunun korunması ve yapıların mevcut özelliklerinin gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanıyor.

Beçin’deki çalışmalar yalnızca yapıların onarılmasıyla sınırlı değil. Kazı alanında arkeolojik değerlerin korunması, mevcut yapı kalıntılarının sağlamlaştırılması ve tarihî çevrenin bütünlüğünün sürdürülmesi de önem taşıyor.

Muğla Valisi İdris Akbıyık da 24 Eylül 2026’da Beçin Kalesi ve Ören Yeri’ni ziyaret ederek yürütülen kazı, konservasyon ve çevre düzenleme çalışmaları hakkında Kazı Başkanı Prof. Dr. Kadir Pektaş’tan bilgi aldı.

TARİHİ KIZILHAN’DA RESTORASYON SÜRÜYOR

Beçin’deki çalışmaların dikkat çeken bölümlerinden biri de Kızılhan. Medrese ve caminin karşısında bulunan yapı, Menteşe Beyliği döneminde, 14. veya 15. yüzyılda inşa edilmiş anıtsal bir eser olarak biliniyor.

Beçin Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Kadir Pektaş’ın açıklamalarına göre Kızılhan, tek avlulu ve iki katlı mimari özellikleriyle Anadolu’daki özgün yapılar arasında yer alıyor.

Yapının üst katındaki kubbeler ile alt kattaki tonozun çökmüş olması nedeniyle restorasyon kapsamında duvarların sağlamlaştırılması, kubbelerin onarılması ve tonozun yeniden ayağa kaldırılması için çalışmalar yapılıyor.

Restorasyonun önemli özelliklerinden biri de mümkün olduğunca yapının kendi tarihî malzemelerinden yararlanılması. Kazı alanında dağınık halde bulunan ve yapıya ait olduğu belirlenen taş ve tuğlalar, onarım çalışmalarında kullanılıyor.

Böylece yapının tarihî karakterinin korunması, özgün mimari özelliklerinin yaşatılması ve gereksiz yeniden yapım uygulamalarından kaçınılması hedefleniyor.

KIZILHAN KÜLTÜR VE BİLİM MERKEZİ OLACAK

Restorasyonun ardından Kızılhan’ın yalnızca ziyaret edilen tarihî bir yapı olarak kalmaması, aktif biçimde kullanılan bir kültür ve bilim mekânına dönüştürülmesi planlanıyor.

Kazı Başkanı Prof. Dr. Kadir Pektaş’ın açıklamasına göre yapının sosyal bilimler alanında yaz okullarına, konferanslara ve sempozyumlara ev sahipliği yapması düşünülüyor.

Bu yaklaşım, tarihî yapıların korunmasının yanı sıra uygun işlevlerle yaşatılmasını da amaçlıyor. Kızılhan’ın bilimsel etkinliklerde kullanılmasıyla Beçin’in arkeoloji, tarih, mimarlık ve sanat tarihi alanlarında daha fazla tanınmasına katkı sağlanması bekleniyor.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Muğla Valiliği YİKOB’un desteklediği restorasyon çalışmalarının 2027 yılının başlarında tamamlanması hedefleniyor.

BEÇİN, TÜRK MİMARİSİNİN ÖNEMLİ ÖRNEKLERİNİ BARINDIRIYOR

Beçin Antik Kenti’nde Kızılhan’ın yanı sıra Ahmet Gazi Medresesi, Karapaşa Medresesi, Orhan Bey Camisi, Bey Konağı, Bey Hamamı, Yelli Camisi ve Medresesi gibi tarihî yapılar da bulunuyor.

Özellikle Ahmet Gazi Medresesi, Menteşe Beyliği döneminin mimari ve kültürel özelliklerini yansıtan önemli eserler arasında gösteriliyor. Kentin farklı noktalarındaki cami, medrese, hamam, türbe ve yerleşim kalıntıları, dönemin sosyal yaşamına ve şehir düzenine ilişkin önemli bilgiler sunuyor.

Ünlü gezginler İbn Battuta ve Evliya Çelebi’nin seyahatnamelerinde de adı geçen Beçin, Anadolu’da geleneksel Türk şehir dokusunun izlenebildiği tarihî alanlardan biri olarak değerlendiriliyor.

Kentteki yapıların korunması, yalnızca Milas ve Muğla açısından değil, Anadolu Türk mimarisinin gelişimini araştıran bilim insanları açısından da önem taşıyor.

UNESCO LİSTESİNDEKİ TARİHİ MİRAS GELECEĞE TAŞINIYOR

Beçin’in UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alması, alanın evrensel kültürel değerinin uluslararası ölçekte tanıtılması açısından önem taşıyor. Ancak Geçici Liste’de bulunmak, alanın UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kesin olarak kaydedildiği anlamına gelmiyor.

Restorasyon, konservasyon ve bilimsel araştırmalarla Beçin’in tarihî dokusunun korunması, kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması ve ziyaretçilere daha iyi tanıtılması hedefleniyor.

Milas’ın tarihî kimliğinin önemli parçalarından biri olan Beçin Kalesi ve Orta Çağ Kenti’nde yürütülen çalışmalar tamamlandığında, bölgenin kültür turizmine ve bilimsel etkinliklere katkısının artması bekleniyor.

TARİHİ YAPILAR YAŞATILACAK

Şehir surlarından türbelere, medreselerden hanlara kadar çok sayıda tarihî eseri barındıran Beçin’de restorasyon çalışmalarıyla geçmişin mimari mirası korunmaya çalışılıyor. Kızılhan’ın kültür ve bilim etkinliklerine açılması planı da bu mirasın yalnızca korunmasını değil, aktif biçimde yaşatılmasını amaçlıyor.

Muğla Valiliği YİKOB’un desteğiyle sürdürülen çalışmalar, Beçin’in tarihî değerlerinin gelecek kuşaklara aktarılması ve Milas’ın kültürel zenginliğinin daha geniş kitlelere tanıtılması açısından önem taşıyor.