Bugun...


Mehmet Çilsal

facebook-paylas
BİLİNMEYEN YÖNLERİYLE BODRUM KALESİ-42
Tarih: 02-01-2022 21:45:00 Güncelleme: 02-01-2022 21:45:00


Saint Pierre(Bodrum) Kalesi’nin hangi komutanı Rodos’ta 250 Türk’ün vahşice katledilmesinde rol oynamıştı ?

 

 

 

Önceki bölümlerden hatırlanacağı gibi  istisnai durumlar dışında Saint Pierre(Bodrum) Kalesi’nin Komutanlık görev süresi iki yıldı. Nisan 1455'de görevi sona eren  Şövalye Pierre Guiteau’nun yerine aynı sene Jaume de la Geltru atanmışsa da bu komutanın  görev süresi hakkında herhangi bir bilgiye sahip değiliz. Bu bakımdan Bodrum Kalesi’nin 1455-1459 dönemi şimdilik karanlık kabul edilse de söz konusu 4 yıllık bu dönem St. John Şövalyeleri  açısından unutulmaz vakıalarla dolu bir dönemdi.

 

 

Savaş-Veba-Fahişelik

 

1453 sonrası yıllar, Ege’deki tüm aktörler ve dengeleri etkilemişti. Osmanlı’nın artan yayılmacılığı, St. John Şövalyeleri de dahil Akdeniz-Ege’nin küçük Hırıstiyan devletçiklerini ve hatta ünlü deniz haydutlarını birbirine yaklaştırırken kıyı  baskınları, yağmalar, adalara yapılan çıkarmalar ve deniz muharebeleri ayyukta çıkmıştı. Tüm bu vakılar ise bölge halkları için katlanması kolay olmayan büyük acılar demekti.

 

 

12 Adalar dahil Rodos Dünyası’nın her yerinde veba illeti ortaya çıkmış,  önceki  salgınlarda olduğu gibi yerli halka kıran girmiş ve gemilerde istihdam edilecek denizci yine bulunamaz olmuştu. Yazılı kaynaklara göre dönemin önemli sorunlarından birisi de fahişelikti ve bazı rahipler veba illetini fahişelerin yaydığını düşünüyordu. GM Jacques de Milly, alınacak tedbirlerin görüşülmesi için Şövalyeler Meclisi’ni(Convent) toplantıya çağırmıştı. Yapılan tespite göre tarihin en eski mesleği olan fahişelik,  tüccarlar ve liman işçilerinin talebi yüzünden durdurulamıyordu. Mesleğin tamamen kaldırılamayacağı gerçeğinin farkında olan Convent, çareyi fahişelerin sayısını dörtte bire indirmekte bulmuş, buna ilaveten fuhuş evlerinde birden fazla fahişe bulundurulmasını ve bunların yer değiştirmelerini yasaklayıp aynı hanede kalma mecburiyeti getirmişti.(1*)  

 

 

Haçlı Donanması Levantta

 

Fatih Sultan Mehmed'in boğazlara hakimiyeti ve Osmanlı Donanması’nın Ege’de yükselen güce dönüşmesi anormal derecede endişe kaynağı olunca, St. John Şövalyeleri filosu ile Tuna boyları ve Doğu Akdeniz gemilerinin birleştirilmesinden bir Haçlı Donanması oluşturulmuş, başına da Kardinal Lodovico Trevisan getirilmişti. Rodos, Haçlı Ordusu’nun harekat üssü olarak kullanılmış, vakit kaybetmeden Sakız ve Midilli'ye gidilerek Osmanlı’ya haraç ödenmesi durdurulmuş,  Katalan ve Ceneviz  korsanlar da gemileriyle bu donanmaya iştirak etmişti.

 

 

Aylar boyunca Akdeniz-Ege’nin çeşitli noktalarında deniz muharabeleri yapılmışsa da Haçlı Donanması tüm çabalarına rağmen Türklere karşı üstünlük sağlayamamıştı. Donanma, Papalık çok arzu etse de Konstantinopolis'e herhangi bir saldırı girişiminde bulunacak kadar güçlü değildi. Yine de Ege'deki Hıristiyan adalarını savunmayı ve Midilli yakınlarında bir muharebe kazanmayı başarabilmişlerdi. Kardinal Lodovico’nun Kasım 1457'de seferin fiilen sona erdiğini ilan etmesiyle birlikte Haçlı Donanması Batı'ya geri dönmüştü. (2*)  

 

 

Haçlı Donanması’nın Batı’ya dönüşünün ardından 14 Mayıs 1457’de  Rodos merkezli  St. John Hospitaller Ordusu’nun  mareşalliğine Auvergneli Şövalye Jean Cotet atanmıştı(3*). Öte yandan St Peter(Bodrum) Kalesi Komutanlığı da yapmış olan Katalan Şövalye Jaume de la Geltrú ise  konjonktür gerektirdiği için Haçlı Donanması’nın geride bıraktığı Batı Akdeniz ve Ege Hırıstiyan devletleri ve bazı korsan kadırgalarından oluşan geçici Papalık filosunun komutanlığına getirilmiş, böylelikte seferin bitiminde Rodos'ta kalmıştı(2*age). Bu günlerde kalıcı bir askeri güç olan Rodos Şövalyeleri filosu’nun amirali ise Sergio Scripandi idi.

 

Nicolo Corognia-St Peter(Bodrum) Kalesi Komutanı1458, Haziran

 

Bodrum Kalesi’nin Nisan 1458-Ekim 1459 dönemindeki komutanı, aynı zamanda Rodos St. John Şövalyeleri İtalyan Dili Başrahip ve Şövalyesi olan Nicolo Corognia idi.  Komutan Corognia, yaklaşık 18 aylık görevi esnasında Kuzey Hendeği’ndeki Alman Kulesi’nin doğu tarafına perde duvarı inşa edip ilaveten tahkimatlar yapmıştı. Bu duvara adet üzere kendi adına yontturduğu başı taçlı kartal figüründen oluşan armasını da  GM Jacques de Milly ile Papalık armasıyla birlikte grup halinde monte ettirmişti.(3age*) 

 

 

Rodos’ta Türk katliamları:1458, Haziran

 

Malta arşivleri ve bazı hacı notları öyle gösteriyor ki St Peter(Bodrum) Kalesi eski komutanı Jaume de la Geltrú, Papalık Filo Komutanlığı görevi sırasında makul bir Hırıstiyan’ın kabul edemeyeceği insanlık dışı işler yapmıştı. 1458’in Haziran’ında içinde St.John Şövalyeleri’nin de yeraldığı Papalık Filosu, Rodos’a yaklaşık 250 tutsak Türk getirmiş ve bu insanlar ahalinin gözü önünde katledilmişti. Bu vakıayı o günlerde Küdüs’e seyahat ederken Rodos’a da uğrayan İngiliz soylu sınıfından William Way, John Tiptoft ve İtalyan asilzadelerinden  Roberto Sanseverino d'Aragona kendi günlüklerine not düşmüştü.(4*)

 

 

Bunlardan Roberto Sanseverino notları şöyledir: İngiliz hacılar Rodos’ta St. Katherine Evi’nde ağırlanır. Akşam yemeği sırasında Rodos Şövalyeleri Amirali Sergio Scripandi ziyaret eder ve onlara Venedik firmasıyla geldikleri için İtalyan Şövalyelerin inşa ettiği İtalyan Evi’ne isterlerse gelmeleri gerektiğini söyler. Hangi milletten olursa olsun hacıların bu evde kalabileceğini söyler. Yemek sonrası şehrin surları gezilir. Akşam döndüklerinde Amiralin ertesi gün için gönderdiği daveti kabul ederler...

 

 

11 Haziran 1458 sabahı  hastalanıp yatağa düşmüş GM Milly ziyaret edilir. Heryerde veba salgını vardır. Amiral onları yerel halkın renk renk kıyafetlere büründüğü Grek dans festivaline, oradan da donanma cephaneliğine götürür...Hacı seyyah grubu, 12 Haziran sabahı da devam eden grek festivali yerine 250 Türkün kesilme ve kazığa oturtulma törenine katılmayı tercih eder. Eğlencelerden biri de dallardan ve derilerden yapılmış bir tekneye bazı esirlerin konması, sonra bunların kaçmalarına izin verilmesi, ardından dolambaçlı yollardan kaçma kovalamaca yapılması ve infaz şeklindedir...(5*)

 

 

Aynı vakıa Sanseverino ağzından şöyledir: “Orada, bizim varışımızdan önce 250 Türk'ün deniz yoluyla Rodos'a getirildiğini duyduk. Şehre girdiklerinde, önde Türk tutsaklar,   arkada ise ellerinde beyaz haçlar taşıyan beyaz kıyafeler içinde Hıristiyan çocuklar geliyordu. Tutsakların bazıları elleri arkadan bağlı yürürken, burun deliklerine kanca geçirilmiş    Hırıstiyan asıllı mürtedler iplerle sürükleniyordu.  Yerde sürüklenen esirlerin 18’inin anüslerinden canlıykenı kazıklar sokulmuştu ve bu kazıklar kimisinin sırtından, kimisinin göğsünden çıkmış haldeydi. 10 tanesi demir çivilerle dolu bir kalasın üzerine çıplak vaziyette çakılıydı.  İki kişinin vaftiz edildikten sonra başları kesildi birinin derisi yüzüldü, diğeri bir kuleden atıldı ve bir diğeri cinsel organlarından asıldı. Geri kalanların bir kısmı yoldan geçenlerin tam olarak görebilmesi için şehrin her iki yanında ayaklarından, kimisi de boyunlarından asılıydı...” (6*)

 

 

Türk vahşetinden yaklaşık 20 gün sonra, 5 Temmuz 1458’de Küdüs’ten Venedik'e doğru yelken açan William Wey’in hacı kafilesi Rodos’a uğrar. Ada’da herkes hala katliamları konuşmakta ve sık sık Şövalyeler ile Türklerin çatışma haberleri gelmektedir. William Wey, duyduklarını her vahşetin misillemeye, her misillemenin başka bir vahşete yol açtığı, bunların Hıristiyanlığa yakışmadığını belirtip Sultan Mehmet’in Rodos’ta olanları duyunca renginin solduğu söylentilerini günlüğüne not düşer.(7*)

 

 

 

Devam edecek...

 

mehmet çilsal-tarih araştırmacısı

Bodrum

 

KAYNAKLAR

 

1*-  Archaeology and Architecture of the Military Orders-by Michael Heslop-Tsirpanlis

2*- NEGOTIATION AND WARFARE: THE HOSPITALLERS OF RHODES AROUND

AND AFTER THE FALL OF CONSTANTINOPLE 1426-1480, by Pierre Bonneaud

(Archive of The Order of Malta 367, f. 166v- AOM 369, f. 123r).

*Ayrıca bkz. THE PATRONAGE OF CARDINAL OLIVIERO CARAFA 1430-1511, Prof Diana Norman

3*-Une campagne de travaux méconnue au château Saint-Pierre au XVe siècle by Prof. Monsieur Jean-Bernard de Vaivre

4*- JOHN TIPTOFT(1427-1470)-Itineraries of William Wey By  R. J. MITCHELL

5*- “The Journal of Pilgrim Roberto da Sanseverino in 1458” by Tullio Vidoni, 1993

6*- Seeing the Self: Personal Motivation in Late-Medieval British Travel Accounts

By Kelly E. (Kelly Elizabeth) Hall

7*- RICHARD OF LINCOLN- A Medieval Doctor Travels to Jerusalem, Edited and Translated by Francis Dave

 



Bu yazı 5943 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA

Web sitemize nasıl ulaştınız?


Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 19 14 2 3 38 14 45 +24
2 Fenerbahçe 19 13 4 2 46 22 41 +24
3 Başakşehir FK 19 11 4 4 30 20 37 +10
4 Beşiktaş 18 10 3 5 34 21 35 +13
5 Trabzonspor 19 10 4 5 30 25 35 +5
6 Adana Demirspor 19 9 3 7 37 20 34 +17
7 Konyaspor 19 6 4 9 24 19 27 +5
8 Kayserispor 19 8 9 2 28 27 26 +1
9 Alanyaspor 19 6 6 7 32 33 25 -1
10 Fatih Karagümrük 19 5 7 7 40 39 22 +1
11 MKE Ankaragücü 19 6 9 4 24 29 22 -5
12 Giresunspor 19 5 8 6 19 29 21 -10
13 Gaziantep FK 19 4 8 7 25 28 19 -3
14 Kasımpaşa 19 5 10 4 21 34 19 -13
15 Antalyaspor 18 5 10 3 23 31 18 -8
16 Sivasspor 19 4 9 6 21 29 18 -8
17 Hatayspor 18 4 9 5 15 33 17 -18
18 İstanbulspor 19 4 12 3 18 40 15 -22
19 Ümraniyespor 19 3 11 5 22 34 14 -12
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 20 12 3 5 27 15 41 +12
2 Samsunspor 20 10 2 8 34 17 38 +17
3 Keçiörengücü 20 10 4 6 32 23 36 +9
4 Bodrumspor 20 10 5 5 32 20 35 +12
5 Pendikspor 20 9 4 7 29 14 34 +15
6 Çaykur Rizespor 20 8 2 10 27 15 34 +12
7 Bandırmaspor 19 9 3 7 31 24 34 +7
8 Boluspor 20 9 5 6 24 22 33 +2
9 Sakaryaspor 20 10 9 1 31 30 31 +1
10 Manisa FK 19 7 5 7 24 24 28 0
11 Göztepe 20 8 8 3 18 16 27 +2
12 Adanaspor 20 5 8 7 30 32 22 -2
13 Altay 20 5 8 7 22 26 19 -4
14 Tuzlaspor 20 5 11 4 22 30 19 -8
15 Erzurumspor FK 20 5 9 6 21 30 18 -9
16 Altınordu 20 4 12 4 18 34 16 -16
17 Yeni Malatyaspor 20 3 10 7 19 33 13 -14
18 Denizlispor 20 4 13 3 19 38 12 -19
19 Gençlerbirliği 20 2 14 4 24 41 10 -17
Takım O G M B A Y P AV
1 Kocaelispor 21 13 2 6 42 21 45 +21
2 Bucaspor 1928 21 12 3 6 34 12 42 +22
3 1461 Trabzon FK 21 12 3 6 27 13 42 +14
4 İskenderunspor A.Ş. 21 11 4 6 31 19 39 +12
5 Van Spor FK 21 11 4 6 30 18 39 +12
6 Karacabey Belediye Spor 21 9 3 9 26 17 36 +9
7 Ankara Demirspor 21 9 5 7 31 16 34 +15
8 Zonguldak Kömürspor 21 10 7 4 25 25 34 0
9 Serik Belediyespor 21 9 5 7 31 24 31 +7
10 Kırklarelispor 21 7 5 9 22 18 30 +4
11 Sarıyer 21 5 7 9 24 30 24 -6
12 Etimesgut Belediyespor 21 6 9 6 22 29 24 -7
13 Kastamonuspor 21 6 10 5 20 27 23 -7
14 Fethiyespor 21 6 11 4 22 33 22 -11
15 Kırşehir FSK 21 4 8 9 18 25 21 -7
16 Adıyaman FK 21 4 9 8 21 27 20 -6
17 Uşak Spor 21 4 13 4 16 33 16 -17
18 Balıkesirspor 21 4 12 5 15 30 14 -15
19 Diyarbekir Spor 21 2 12 7 17 36 13 -19
20 Pazarspor 21 1 13 7 12 33 10 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 19 13 2 4 26 10 43 +16
2 52 Orduspor FK 19 11 3 5 30 17 38 +13
3 Karaköprü Belediyespor 19 10 4 5 25 14 35 +11
4 Karşıyaka 19 9 4 6 23 12 33 +11
5 Belediye Derincespor 19 9 4 6 25 21 33 +4
6 Belediye Kütahyaspor 19 8 3 8 26 18 32 +8
7 Nevşehir Belediyespor 19 8 5 6 27 23 30 +4
8 Hacettepe 1945 19 8 6 5 30 23 29 +7
9 Ağrı 1970 Spor 19 7 5 7 18 14 28 +4
10 Çatalcaspor 19 6 8 5 24 22 23 +2
11 1922 Konyaspor 19 6 10 3 22 29 21 -7
12 Elazığspor 19 5 8 6 19 28 21 -9
13 1954 Kelkit Bld.Spor 19 3 6 10 14 18 19 -4
14 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 19 4 9 6 16 24 18 -8
15 Edirnespor 19 5 13 1 15 29 16 -14
16 Yomraspor 19 3 10 6 13 22 15 -9
17 Şile Yıldızspor 19 2 8 9 15 26 15 -11
18 Eskişehirspor 19 3 12 4 21 39 13 -18
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/01/2023 Sivasspor vs Adana Demirspor
 28/01/2023 Hatayspor vs Trabzonspor
 28/01/2023 MKE Ankaragücü vs Gaziantep FK
 28/01/2023 Antalyaspor vs Ümraniyespor
 28/01/2023 Giresunspor vs Galatasaray
 29/01/2023 İstanbulspor vs Kayserispor
 29/01/2023 Başakşehir FK vs Konyaspor
 29/01/2023 Fenerbahçe vs Kasımpaşa
 31/01/2023 Alanyaspor vs Sivasspor
 01/02/2023 Gaziantep FK - Hatayspor Hatayspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Gaziantep FK yenilmez
 01/02/2023 Trabzonspor - Antalyaspor Trabzonspor ligde evindeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Trabzonspor yenilmez
 01/02/2023 Galatasaray - Ümraniyespor Galatasaray ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
 01/02/2023 Trabzonspor - Antalyaspor Antalyaspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Trabzonspor yenilmez
 02/02/2023 Konyaspor - İstanbulspor Konyaspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kazanamadı  İstanbulspor yenilmez
 02/02/2023 Adana Demirspor - Fenerbahçe Adana Demirspor ligde evindeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Adana Demirspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/01/2023 Tuzlaspor vs Sakaryaspor
 28/01/2023 Altınordu vs Boluspor
 28/01/2023 Pendikspor vs Gençlerbirliği
 29/01/2023 Adanaspor vs Bodrumspor
 29/01/2023 Keçiörengücü vs Altay
 29/01/2023 Yeni Malatyaspor vs Eyüpspor
 29/01/2023 Denizlispor vs Manisa FK
 30/01/2023 Samsunspor vs Erzurumspor FK
 03/02/2023 Altay vs Adanaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/01/2023 Adıyaman FK vs Zonguldak Kömürspor
 29/01/2023 Balıkesirspor vs Karacabey Belediye Spor
 29/01/2023 Bucaspor 1928 vs Kastamonuspor
 29/01/2023 Fethiyespor vs İskenderunspor A.Ş.
 29/01/2023 Kırklarelispor vs Kırşehir Futbol Spor Kulübü
 29/01/2023 Pazarspor vs Diyarbekir Spor
 29/01/2023 Sarıyer vs Ankara Demirspor
 29/01/2023 Serik Belediyespor vs Kocaelispor
 29/01/2023 Uşak Spor vs Etimesgut Belediyespor
 29/01/2023 1461 Trabzon FK vs Van Spor FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/01/2023 Çatalcaspor vs Yeni Mersin İdman Yurdu
 28/01/2023 Karşıyaka vs 1922 Konyaspor
 29/01/2023 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü vs Elazığspor
 29/01/2023 Ağrı 1970 Spor vs Belediye Kütahyaspor
 29/01/2023 Eskişehirspor vs Şile Yıldızspor
 29/01/2023 Karaköprü Belediyespor vs Hacettepe 1945
 29/01/2023 Yomraspor vs Nevşehir Belediyespor
 29/01/2023 1954 Kelkit Bld.Spor vs Belediye Derincespor
 29/01/2023 52 Orduspor FK vs Edirnespor
 29/01/2023 Eskişehirspor - Şile Yıldızspor Şile Yıldızspor ligde deplasmandaki son 9 maçında hiç kazanamadı  Eskişehirspor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
YUKARI