Bugun...


Mehmet Çilsal

facebook-paylas
BİLİNMEYEN YÖNLERİYLE BODRUM KALESİ-42
Tarih: 02-01-2022 21:45:00 Güncelleme: 02-01-2022 21:45:00


Saint Pierre(Bodrum) Kalesi’nin hangi komutanı Rodos’ta 250 Türk’ün vahşice katledilmesinde rol oynamıştı ?

 

 

 

Önceki bölümlerden hatırlanacağı gibi  istisnai durumlar dışında Saint Pierre(Bodrum) Kalesi’nin Komutanlık görev süresi iki yıldı. Nisan 1455'de görevi sona eren  Şövalye Pierre Guiteau’nun yerine aynı sene Jaume de la Geltru atanmışsa da bu komutanın  görev süresi hakkında herhangi bir bilgiye sahip değiliz. Bu bakımdan Bodrum Kalesi’nin 1455-1459 dönemi şimdilik karanlık kabul edilse de söz konusu 4 yıllık bu dönem St. John Şövalyeleri  açısından unutulmaz vakıalarla dolu bir dönemdi.

 

 

Savaş-Veba-Fahişelik

 

1453 sonrası yıllar, Ege’deki tüm aktörler ve dengeleri etkilemişti. Osmanlı’nın artan yayılmacılığı, St. John Şövalyeleri de dahil Akdeniz-Ege’nin küçük Hırıstiyan devletçiklerini ve hatta ünlü deniz haydutlarını birbirine yaklaştırırken kıyı  baskınları, yağmalar, adalara yapılan çıkarmalar ve deniz muharebeleri ayyukta çıkmıştı. Tüm bu vakılar ise bölge halkları için katlanması kolay olmayan büyük acılar demekti.

 

 

12 Adalar dahil Rodos Dünyası’nın her yerinde veba illeti ortaya çıkmış,  önceki  salgınlarda olduğu gibi yerli halka kıran girmiş ve gemilerde istihdam edilecek denizci yine bulunamaz olmuştu. Yazılı kaynaklara göre dönemin önemli sorunlarından birisi de fahişelikti ve bazı rahipler veba illetini fahişelerin yaydığını düşünüyordu. GM Jacques de Milly, alınacak tedbirlerin görüşülmesi için Şövalyeler Meclisi’ni(Convent) toplantıya çağırmıştı. Yapılan tespite göre tarihin en eski mesleği olan fahişelik,  tüccarlar ve liman işçilerinin talebi yüzünden durdurulamıyordu. Mesleğin tamamen kaldırılamayacağı gerçeğinin farkında olan Convent, çareyi fahişelerin sayısını dörtte bire indirmekte bulmuş, buna ilaveten fuhuş evlerinde birden fazla fahişe bulundurulmasını ve bunların yer değiştirmelerini yasaklayıp aynı hanede kalma mecburiyeti getirmişti.(1*)  

 

 

Haçlı Donanması Levantta

 

Fatih Sultan Mehmed'in boğazlara hakimiyeti ve Osmanlı Donanması’nın Ege’de yükselen güce dönüşmesi anormal derecede endişe kaynağı olunca, St. John Şövalyeleri filosu ile Tuna boyları ve Doğu Akdeniz gemilerinin birleştirilmesinden bir Haçlı Donanması oluşturulmuş, başına da Kardinal Lodovico Trevisan getirilmişti. Rodos, Haçlı Ordusu’nun harekat üssü olarak kullanılmış, vakit kaybetmeden Sakız ve Midilli'ye gidilerek Osmanlı’ya haraç ödenmesi durdurulmuş,  Katalan ve Ceneviz  korsanlar da gemileriyle bu donanmaya iştirak etmişti.

 

 

Aylar boyunca Akdeniz-Ege’nin çeşitli noktalarında deniz muharabeleri yapılmışsa da Haçlı Donanması tüm çabalarına rağmen Türklere karşı üstünlük sağlayamamıştı. Donanma, Papalık çok arzu etse de Konstantinopolis'e herhangi bir saldırı girişiminde bulunacak kadar güçlü değildi. Yine de Ege'deki Hıristiyan adalarını savunmayı ve Midilli yakınlarında bir muharebe kazanmayı başarabilmişlerdi. Kardinal Lodovico’nun Kasım 1457'de seferin fiilen sona erdiğini ilan etmesiyle birlikte Haçlı Donanması Batı'ya geri dönmüştü. (2*)  

 

 

Haçlı Donanması’nın Batı’ya dönüşünün ardından 14 Mayıs 1457’de  Rodos merkezli  St. John Hospitaller Ordusu’nun  mareşalliğine Auvergneli Şövalye Jean Cotet atanmıştı(3*). Öte yandan St Peter(Bodrum) Kalesi Komutanlığı da yapmış olan Katalan Şövalye Jaume de la Geltrú ise  konjonktür gerektirdiği için Haçlı Donanması’nın geride bıraktığı Batı Akdeniz ve Ege Hırıstiyan devletleri ve bazı korsan kadırgalarından oluşan geçici Papalık filosunun komutanlığına getirilmiş, böylelikte seferin bitiminde Rodos'ta kalmıştı(2*age). Bu günlerde kalıcı bir askeri güç olan Rodos Şövalyeleri filosu’nun amirali ise Sergio Scripandi idi.

 

Nicolo Corognia-St Peter(Bodrum) Kalesi Komutanı1458, Haziran

 

Bodrum Kalesi’nin Nisan 1458-Ekim 1459 dönemindeki komutanı, aynı zamanda Rodos St. John Şövalyeleri İtalyan Dili Başrahip ve Şövalyesi olan Nicolo Corognia idi.  Komutan Corognia, yaklaşık 18 aylık görevi esnasında Kuzey Hendeği’ndeki Alman Kulesi’nin doğu tarafına perde duvarı inşa edip ilaveten tahkimatlar yapmıştı. Bu duvara adet üzere kendi adına yontturduğu başı taçlı kartal figüründen oluşan armasını da  GM Jacques de Milly ile Papalık armasıyla birlikte grup halinde monte ettirmişti.(3age*) 

 

 

Rodos’ta Türk katliamları:1458, Haziran

 

Malta arşivleri ve bazı hacı notları öyle gösteriyor ki St Peter(Bodrum) Kalesi eski komutanı Jaume de la Geltrú, Papalık Filo Komutanlığı görevi sırasında makul bir Hırıstiyan’ın kabul edemeyeceği insanlık dışı işler yapmıştı. 1458’in Haziran’ında içinde St.John Şövalyeleri’nin de yeraldığı Papalık Filosu, Rodos’a yaklaşık 250 tutsak Türk getirmiş ve bu insanlar ahalinin gözü önünde katledilmişti. Bu vakıayı o günlerde Küdüs’e seyahat ederken Rodos’a da uğrayan İngiliz soylu sınıfından William Way, John Tiptoft ve İtalyan asilzadelerinden  Roberto Sanseverino d'Aragona kendi günlüklerine not düşmüştü.(4*)

 

 

Bunlardan Roberto Sanseverino notları şöyledir: İngiliz hacılar Rodos’ta St. Katherine Evi’nde ağırlanır. Akşam yemeği sırasında Rodos Şövalyeleri Amirali Sergio Scripandi ziyaret eder ve onlara Venedik firmasıyla geldikleri için İtalyan Şövalyelerin inşa ettiği İtalyan Evi’ne isterlerse gelmeleri gerektiğini söyler. Hangi milletten olursa olsun hacıların bu evde kalabileceğini söyler. Yemek sonrası şehrin surları gezilir. Akşam döndüklerinde Amiralin ertesi gün için gönderdiği daveti kabul ederler...

 

 

11 Haziran 1458 sabahı  hastalanıp yatağa düşmüş GM Milly ziyaret edilir. Heryerde veba salgını vardır. Amiral onları yerel halkın renk renk kıyafetlere büründüğü Grek dans festivaline, oradan da donanma cephaneliğine götürür...Hacı seyyah grubu, 12 Haziran sabahı da devam eden grek festivali yerine 250 Türkün kesilme ve kazığa oturtulma törenine katılmayı tercih eder. Eğlencelerden biri de dallardan ve derilerden yapılmış bir tekneye bazı esirlerin konması, sonra bunların kaçmalarına izin verilmesi, ardından dolambaçlı yollardan kaçma kovalamaca yapılması ve infaz şeklindedir...(5*)

 

 

Aynı vakıa Sanseverino ağzından şöyledir: “Orada, bizim varışımızdan önce 250 Türk'ün deniz yoluyla Rodos'a getirildiğini duyduk. Şehre girdiklerinde, önde Türk tutsaklar,   arkada ise ellerinde beyaz haçlar taşıyan beyaz kıyafeler içinde Hıristiyan çocuklar geliyordu. Tutsakların bazıları elleri arkadan bağlı yürürken, burun deliklerine kanca geçirilmiş    Hırıstiyan asıllı mürtedler iplerle sürükleniyordu.  Yerde sürüklenen esirlerin 18’inin anüslerinden canlıykenı kazıklar sokulmuştu ve bu kazıklar kimisinin sırtından, kimisinin göğsünden çıkmış haldeydi. 10 tanesi demir çivilerle dolu bir kalasın üzerine çıplak vaziyette çakılıydı.  İki kişinin vaftiz edildikten sonra başları kesildi birinin derisi yüzüldü, diğeri bir kuleden atıldı ve bir diğeri cinsel organlarından asıldı. Geri kalanların bir kısmı yoldan geçenlerin tam olarak görebilmesi için şehrin her iki yanında ayaklarından, kimisi de boyunlarından asılıydı...” (6*)

 

 

Türk vahşetinden yaklaşık 20 gün sonra, 5 Temmuz 1458’de Küdüs’ten Venedik'e doğru yelken açan William Wey’in hacı kafilesi Rodos’a uğrar. Ada’da herkes hala katliamları konuşmakta ve sık sık Şövalyeler ile Türklerin çatışma haberleri gelmektedir. William Wey, duyduklarını her vahşetin misillemeye, her misillemenin başka bir vahşete yol açtığı, bunların Hıristiyanlığa yakışmadığını belirtip Sultan Mehmet’in Rodos’ta olanları duyunca renginin solduğu söylentilerini günlüğüne not düşer.(7*)

 

 

 

Devam edecek...

 

mehmet çilsal-tarih araştırmacısı

Bodrum

 

KAYNAKLAR

 

1*-  Archaeology and Architecture of the Military Orders-by Michael Heslop-Tsirpanlis

2*- NEGOTIATION AND WARFARE: THE HOSPITALLERS OF RHODES AROUND

AND AFTER THE FALL OF CONSTANTINOPLE 1426-1480, by Pierre Bonneaud

(Archive of The Order of Malta 367, f. 166v- AOM 369, f. 123r).

*Ayrıca bkz. THE PATRONAGE OF CARDINAL OLIVIERO CARAFA 1430-1511, Prof Diana Norman

3*-Une campagne de travaux méconnue au château Saint-Pierre au XVe siècle by Prof. Monsieur Jean-Bernard de Vaivre

4*- JOHN TIPTOFT(1427-1470)-Itineraries of William Wey By  R. J. MITCHELL

5*- “The Journal of Pilgrim Roberto da Sanseverino in 1458” by Tullio Vidoni, 1993

6*- Seeing the Self: Personal Motivation in Late-Medieval British Travel Accounts

By Kelly E. (Kelly Elizabeth) Hall

7*- RICHARD OF LINCOLN- A Medieval Doctor Travels to Jerusalem, Edited and Translated by Francis Dave

 



Bu yazı 5983 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA

Web sitemize nasıl ulaştınız?


Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 20 15 2 3 42 14 48 +28
2 Fenerbahçe 20 14 4 2 51 23 44 +28
3 Başakşehir FK 20 12 4 4 32 20 40 +12
4 Beşiktaş 19 11 3 5 37 21 38 +16
5 Adana Demirspor 20 10 3 7 39 21 37 +18
6 Trabzonspor 20 10 5 5 31 27 35 +4
7 Kayserispor 20 9 9 2 32 29 29 +3
8 Konyaspor 20 6 5 9 24 21 27 +3
9 Alanyaspor 21 6 8 7 32 39 25 -7
10 Fatih Karagümrük 19 5 7 7 40 39 22 +1
11 Gaziantep FK 20 5 8 7 27 28 22 -1
12 MKE Ankaragücü 20 6 10 4 24 31 22 -7
13 Sivasspor 21 5 10 6 25 31 21 -6
14 Antalyaspor 19 6 10 3 26 33 21 -7
15 Giresunspor 20 5 9 6 19 33 21 -14
16 Hatayspor 19 5 9 5 17 34 20 -17
17 Kasımpaşa 20 5 11 4 22 39 19 -17
18 İstanbulspor 20 4 13 3 20 44 15 -24
19 Ümraniyespor 20 3 12 5 24 37 14 -13
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 21 11 2 8 36 18 41 +18
2 Eyüpspor 21 12 4 5 28 17 41 +11
3 Bodrumspor 21 11 5 5 34 21 38 +13
4 Keçiörengücü 21 10 4 7 33 24 37 +9
5 Pendikspor 21 9 5 7 29 15 34 +14
6 Çaykur Rizespor 20 8 2 10 27 15 34 +12
7 Bandırmaspor 20 9 4 7 32 27 34 +5
8 Sakaryaspor 21 11 9 1 34 32 34 +2
9 Boluspor 21 9 5 7 25 23 34 +2
10 Göztepe 21 9 8 3 21 17 30 +4
11 Manisa FK 20 7 5 8 25 25 29 0
12 Adanaspor 21 5 9 7 31 34 22 -3
13 Altay 21 5 8 8 23 27 20 -4
14 Tuzlaspor 21 5 12 4 24 33 19 -9
15 Erzurumspor FK 21 5 10 6 22 32 18 -10
16 Altınordu 21 4 12 5 19 35 17 -16
17 Yeni Malatyaspor 21 4 10 7 21 34 16 -13
18 Gençlerbirliği 21 3 14 4 25 41 13 -16
19 Denizlispor 21 4 13 4 20 39 13 -19
Takım O G M B A Y P AV
1 Kocaelispor 22 14 2 6 43 21 48 +22
2 Bucaspor 1928 22 13 3 6 36 12 45 +24
3 1461 Trabzon FK 22 12 3 7 27 13 43 +14
4 İskenderunspor A.Ş. 22 11 4 7 31 19 40 +12
5 Van Spor FK 22 11 4 7 30 18 40 +12
6 Karacabey Belediye Spor 22 10 3 9 28 17 39 +11
7 Ankara Demirspor 22 10 5 7 33 16 37 +17
8 Zonguldak Kömürspor 22 10 8 4 25 26 34 -1
9 Serik Belediyespor 22 9 6 7 31 25 31 +6
10 Kırklarelispor 22 7 6 9 22 19 30 +3
11 Etimesgut Belediyespor 22 6 9 7 23 30 25 -7
12 Kırşehir FSK 22 5 8 9 19 25 24 -6
13 Sarıyer 22 5 8 9 24 32 24 -8
14 Adıyaman FK 22 5 9 8 22 27 23 -5
15 Kastamonuspor 22 6 11 5 20 29 23 -9
16 Fethiyespor 22 6 11 5 22 33 23 -11
17 Uşak Spor 22 4 13 5 17 34 17 -17
18 Balıkesirspor 22 4 13 5 15 32 14 -17
19 Diyarbekir Spor 22 2 12 8 18 37 14 -19
20 Pazarspor 22 1 13 8 13 34 11 -21
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 20 13 3 4 26 11 43 +15
2 52 Orduspor FK 20 12 3 5 32 17 41 +15
3 Karaköprü Belediyespor 20 11 4 5 26 14 38 +12
4 Karşıyaka 20 10 4 6 25 12 36 +13
5 Belediye Derincespor 20 9 4 7 25 21 34 +4
6 Belediye Kütahyaspor 20 8 3 9 27 19 33 +8
7 Nevşehir Belediyespor 20 9 5 6 28 23 33 +5
8 Hacettepe 1945 20 8 7 5 30 24 29 +6
9 Ağrı 1970 Spor 20 7 5 8 19 15 29 +4
10 Çatalcaspor 20 7 8 5 25 22 26 +3
11 Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü 20 5 9 6 19 26 21 -7
12 1922 Konyaspor 20 6 11 3 22 31 21 -9
13 Elazığspor 20 5 9 6 21 31 21 -10
14 1954 Kelkit Bld.Spor 20 3 6 11 14 18 20 -4
15 Şile Yıldızspor 20 2 8 10 16 27 16 -11
16 Edirnespor 20 5 14 1 15 31 16 -16
17 Yomraspor 20 3 11 6 13 23 15 -10
18 Eskişehirspor 20 3 12 5 22 40 14 -18
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 01/02/2023 Gaziantep FK vs Hatayspor
 01/02/2023 Kasımpaşa vs Giresunspor
 01/02/2023 Galatasaray vs Ümraniyespor
 01/02/2023 Trabzonspor vs Antalyaspor
 02/02/2023 Kayserispor vs Başakşehir FK
 02/02/2023 Konyaspor vs İstanbulspor
 02/02/2023 Adana Demirspor vs Fenerbahçe
 04/02/2023 MKE Ankaragücü vs Fatih Karagümrük
 04/02/2023 Sivasspor vs Beşiktaş
 05/02/2023 Hatayspor - Kasımpaşa Hatayspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Hatayspor yenilmez
 05/02/2023 Hatayspor - Kasımpaşa Kasımpaşa ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Hatayspor yenilmez
 05/02/2023 Galatasaray - Trabzonspor Trabzonspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Galatasaray yenilmez
 05/02/2023 Galatasaray - Trabzonspor Galatasaray ligdeki son 11 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
 06/02/2023 Fenerbahçe - Konyaspor Konyaspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Fenerbahçe yenilmez
 06/02/2023 Giresunspor - Kayserispor Giresunspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Kayserispor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 03/02/2023 Altay vs Adanaspor
 04/02/2023 Bandırmaspor vs Denizlispor
 04/02/2023 Erzurumspor FK vs Tuzlaspor
 04/02/2023 Boluspor vs Pendikspor
 04/02/2023 Çaykur Rizespor vs Yeni Malatyaspor
 05/02/2023 Manisa FK vs Samsunspor
 05/02/2023 Gençlerbirliği vs Göztepe
 05/02/2023 Sakaryaspor vs Keçiörengücü
 06/02/2023 Eyüpspor vs Bodrumspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/02/2023 Ankara Demirspor vs Bucaspor 1928
 04/02/2023 Diyarbekir Spor vs Fethiyespor
 04/02/2023 Etimesgut Belediyespor vs Balıkesirspor
 04/02/2023 İskenderunspor A.Ş. vs 1461 Trabzon FK
 04/02/2023 Karacabey Belediye Spor vs Pazarspor
 04/02/2023 Kastamonuspor vs Uşak Spor
 04/02/2023 Kırşehir Futbol Spor Kulübü vs Serik Belediyespor
 04/02/2023 Kocaelispor vs Sarıyer
 04/02/2023 Van Spor FK vs Adıyaman FK
 04/02/2023 Zonguldak Kömürspor vs Kırklarelispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 04/02/2023 Şile Yıldızspor vs Karşıyaka
 05/02/2023 Belediye Derincespor vs Yomraspor
 05/02/2023 Belediye Kütahyaspor vs Çatalcaspor
 05/02/2023 Edirnespor vs Karaköprü Belediyespor
 05/02/2023 Elazığspor vs Ağrı 1970 Spor
 05/02/2023 Hacettepe 1945 vs Eskişehirspor
 05/02/2023 Nevşehir Belediyespor vs Amasyaspor 1968 Futbol Kulübü
 05/02/2023 Yeni Mersin İdman Yurdu vs 52 Orduspor FK
 05/02/2023 1922 Konyaspor vs 1954 Kelkit Bld.Spor
 05/02/2023 Yeni Mersin İdman Yurdu - 52 Orduspor FK 52 Orduspor FK ligdeki son 12 maçında hiç kaybetmedi  52 Orduspor FK yenilmez
 05/02/2023 Elazığspor - Ağrı 1970 Spor Elazığspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Ağrı 1970 Spor yenilmez
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
YUKARI